Projekt Śląskie A, B, C

Szanowni Państwo,

postanowiliśmy Jako Fundacja Nauki i Kultury na Śląsku oraz Związek Ludności Narodowości Śląskiej - Ferajna Ślōnskij Nacyje zebrać teksty po śląsku z różnych strona świata. Na ich podstawie po publikacji opracujemy testy, które posłużą zainteresowanym do poznawania śląszczyzny innych autorów. Teksty i testy opublikujemy, a osoby zainteresowane będą mogły się „sprawdzać” w domu.

Proszę o nadsyłanie tekstów w Państwa języku śląskim – w takim, jakim godocie, rzōndzicie, szprechocie, jako ino poradzicie.

Prosimy o napisanie po śląsku kilku tekstów, liczących 5-20 zdań na poniższe tematy:

1. człowiek (np. dane personalne, okresy życia, wygląd zewnętrzny, cechy charakteru, rzeczy osobiste, uczucia i emocje, umiejętności i zainteresowania);

2. miejsce zamieszkania (np. dom i jego okolica, pomieszczenia wyposażenie domu, prace domowe);

3. edukacja

4. praca (np. popularne zawody i związane z nimi czynności i obowiązki, miejsce pracy);

5. życie prywatne (np. rodzina, znajomi i przyjaciele, czynności życia codziennego, określanie czasu, formy spędzania czasu wolnego, święta i uroczystości, problemy);

6. żywienie (np. artykuły spożywcze, posiłki i ich przygotowywanie, lokale gastronomiczne);

7. zakupy i usługi (np. rodzaje sklepów, towary i ich cechy, sprzedawanie i kupowanie, wymiana i zwrot towaru, promocje, korzystanie z usług);

8. podróżowanie i turystyka (np. środki transportu i korzystanie z nich, orientacja w terenie, baza noclegowa, wycieczki, zwiedzanie);

9. kultura (np. aktualne wydarzenia kulturalne, twórcy i ich dzieła, uczestnictwo w kulturze, tradycje i zwyczaje, media);

10. sport (np. dyscypliny sportu, sprzęt sportowy, obiekty sportowe, imprezy sportowe, uprawianie sportu);

11. zdrowie (np. tryb życia, samopoczucie, choroby, ich objawy i leczenie);

12. nauka i technika (np. wynalazki, korzystanie z podstawowych urządzeń technicznych i technologii informacyjno-komunikacyjnych);

13. świat przyrody (np. pogoda, pory roku, rośliny i zwierzęta, krajobraz, ochrona środowiska naturalnego).

14. problemy współczesnego świata

Przesłane przez Państwa teksty posłużą nauczycielom i nauczycielkom współpracującym do opracowania ćwiczeń oraz testów umożliwiających certyfikację języka śląskiego na poziomie A1 oraz A2. Uwzględnimy wszystkie nadesłane teksty, w tym fragmenty literatury pięknej w języku śląskim.

Autorów i autorki oraz redaktorki i redaktorów tekstów zapraszamy do zasiadania od roku 2027 w komisjach egzaminacyjnych podczas egzaminów z języka śląskiego na poziomie A1 do poziomu C1. Przed egzaminem w sposób ciągły teksty i testy będą publikowane w mediach, aby umożliwić rzetelny egzamin.

Egzaminy przeprowadzone zostaną zgodnie z Europejskim Systemem Opisu Kształcenia Językowego. Europejski System Opisu Kształcenia Językowego, ESOKJ (ang. Common European Framework of Reference for Languages, CEFR) – stopień znajomości języka obcego w określonej klasyfikacji, a więc umiejętności w mówieniu, słuchaniu, czytaniu i pisaniu. wiki)

Teksty proszę nadsyłać na adres: ABC2026@interia.eu

Prosimy o przesłanie tej informacji znajomym i nieznajomym użytkownikom języka śląskiego.

Przykłady tekstów:

Poziom A1 (najprostszy)

Miyszkōmy na wsi. Mōmy swoja chałupa. Chałupa mo trzi izby, kuchnia a łaziynka. Na placu mōmy stoć chlywik na kury a kaczki. Je tam tyż garaż na tatowe auto a nasze koła. Przi chałupie mōmy tyż pora ôwocowych strōmōw: trześnie, śliwka jabka. Mama mo swoja zegrōdka ze kwiotkami a jarzinami: marekwiōm, pietruszkōm, tōmatami a radiskami. Za płotym mōmy kōnsek pola ze pszynicōm dlo kurōw. (autor Stanisław Neblik)

Poziom C1 (bardzo trudny)

Łocuciółech sie roncz ino napocznōł sie szarok, kiej ino widniało ... znaczy sie, łō drugij po połedniu. Ze stopierōńskim kacynjamrym ... ze mojigo organizmusu fōngowōł ino ... mój zygarek ... Weżgōłech wezrok we zol achtlika, ftory stōł łōd wczorej na nachtiszu ...

Moja staro zwyrto sie po chałpie, przetwiyro sie po cōłkim pomiyszkaniu i już miarkuja, co zarozki przijńdzie ku mie i cosik mi wypokopi do roboty. Jakech miyniōł, po poruch minutkach posywo mie do sklepu po żymły, cobych blank głodny niy łamziōł ... no poswała mie we takim „szczytnym” cylu ganc ajnfach. Autor: Eugeniusz Kosmała

Projekt Śląskie A, B, C prowadzony jest we współpracy Fundacji Nauki i Kultury na Śląsku ze Stowarzyszeniem Związek Ludności Narodowości Śląskiej.

Radzie projektu Śląskie A, B, C (Egzaminy Europejskie z Języka Śląskiego) przewodniczy pani prof. dr hab. Joanna Rostropowicz.

Stowarzyszeniem Związek Ludności Narodowości Śląskiej zarządza Andrzej Roczniok.

Sekretarz Rady: Aleksander Lubina – edukator MEN, kieruje pracami zespołu złożonego z nauczycielek i nauczycieli z doświadczeniem przygotowaniu i odbieraniu egzaminów DELF, British Council, Goethe Institut i ZfA.

Osoby, które zdadzą egzamin przed komisją otrzymają certyfikat na piśmie ze znajomości ślōnskij godki na zdawanym poziomie.

Uwagi:

Przesyłając materiał wyrażasz zgodę, że nie będziesz rościł żądań dotyczących praw autorskich i żądań finansowych. Przesłanie materiału nie stanowi rezygnacji z praw autorskich, a stanowi zgodę na darmowe przetwarzanie, wykorzystanie i drukowanie przesłanego materiału.

Przysyłając materiał zgadzasz się, że twoje dane osobowe będą przetwarzane w zakresie niezbędnym do tworzenia tekstów egzaminacyjnych, a przechowywać i zabezpieczać je będzie stowarzyszenie Związek  Ludności Narodowości Śląskiej - Ferajna Ślōnskij Nacyje.

Pozdrowiōm Wos

Aleksander Lubina